Klasyki PRL-u

Nawigacja
~Strona główna
~Twórca
~O tej stronie ~Początek produkcji aut w PRL-u ~Lista aut PRL-u
~Początek produkcji aut w PRL-u ~

• Po zakończeniu II wojny światowej rząd Polski zdecydował o odbudowie polskiego przemysłu motoryzacyjnego, którego początki sięgają 1918 roku. Głównym problemem było znalezienie licencji na pracę pierwszego pojazdu. Ze względu na przedwojenne relacje z Fiatem wybrano tę markę do podjęcia negocjacji licencyjnych. Gdy Fiat się zgodził i negocjacje dobiegły końca, Państwowa Komisja Planowania Gospodarczego podpisała 31 lipca 1948 roku umowę na budowę fabryki motoryzacyjnej w Warszawie oraz zakup licencji na model Fiat 1100 Balilla (508C). Warunki porozumienia były takie, że produkcja w ciągu trzech lat musiała osiągnąć 20 tysięcy aut rocznie. Dodatkowo transakcja miała charakter barterowy – Polacy nie mieli zamiaru płacić swoją walutą, lecz polskim węglem. W lipcu 1948 roku rozpoczęto budowę fabryki.

Zdjęcie Fiat 1100 Balilla (508C).

• Ostatecznie, w 1949 roku, w związku z sytuacją polityczną nasiliła się zimna wojna, co doprowadziło do zerwania umowy z Fiatem. Według wielu źródeł główną przyczyną tak nagłego rozwiązania umowy było wycofanie się strony włoskiej w związku z wejściem planu Marshalla, w ramach którego Włochy miały otrzymać duże ilości bardzo taniego węgla amerykańskiego. Ostatecznie, zgodnie z umową, Polacy zapłacili za dostarczone 2000 pojazdów swoim węglem, kończąc tym samym wszelkie relacje z włoskim producentem.

Budowa pierwszej po II wojnie światowej fabryki samochodów w Polsce (1948).

• Mimo zakończenia umowy, rząd Polski postanowił kontynuować budowę fabryki na warszawskim Żeraniu. Jeszcze pod koniec 1949 roku, władzom polskim zaproponowano nieodpłatne przekazanie licencji na samochód GAZ M-20 Pobieda. Zarządzeniem Ministra Przemysłu Ciężkiego z 17 stycznia 1950 utworzono przedsiębiorstwo państwowe Fabryka Samochodów Osobowych (FSO). W stycznia 1950 roku podpisano polsko-radziecką umowę licencyjną na produkcję samochodu M-20 Pobieda, wraz z licencją, strona radziecka zagwarantowała pomoc w projektowaniu, budowie, wyposażeniu oraz uruchomieniu produkcji seryjnej. Oficjalna umowa została podpisana przez ZSRR, 22 lipca 1950 roku.

• Budowa zakładów zakończyła się późną jesienią 1951 roku. Koszty budowy wynosiły 130 milionów ówczesnych złotych, a ich wyposażenia – 250 milionów złotych.

• 6 listopada 1951 roku o godzinie 14:00 z hali montażowej nr 1 zjechał pierwszy samochód osobowy wyprodukowany w powojennej Polsce nazwany Warszawą M-20. Natomiast, ze względu na opóźnienia we wdrażaniu produkcji w pierwszym samochodzie, jedynie zamontowano odznaczenia FSO, a resztę montażu dokonano wcześniej w ZSRR. Do końca 1951 roku złożono jedynie 75 sztuk, a w 1952 roku rozbudowano fabrykę, powiększając ją o kolejne hale montażowe.

Fabryka FSO, produkcja Warszawy M-20, (lata 1950).

Zdjęcie Warszawa M20 z atrapą Pobiedy.